Strona główna > Bukszpan Wieczniezielony

BUKSZPAN WIECZNIEZIELONY


Boxus sempervirens

POCHODZENIE
Ten długowieczny gatunek krzewu z rodziny bukszpanowatych pochodzi z Północnej Afryki, Środkowej i Południowej Europy oraz Azji, w której wystękuje aż po Himalaje. W Polsce występuje tylko jako roślina ozdobna.

MORFOLOGIA
POKRÓJ - kulisty, bardzo zwary. Bukszpan jest wiecznie zieloną, wolno-rosnącą rośliną osiągającą bez przycinania znaczne rozmiary. Jego roczny przyrost wynosi ok. 10cm.
LIŚCIE - ciemnozielone, małe, skórzaste i błyszczące o eliptycznym kształcie. Na pędach ułożone są bardzo gęsto, naprzeciwlegle. Mają charakterystyczny zapach.
KWIATY - jednopłciowe, żółtawo-białe, drobne. Wyrastają w kątach liści, w gęstych, krótkich gronach. Pojawiają się na bukszpanie od IV do V.
OWOCE - małe, rogate torebki z niewielkimi, czarnymi nasionkami.

WYMAGANIA
GLEBA - bukszpan najlepiej rośnie w glebach dobrze przepuszczalnych i raczej gliniastych. Nie ma wymagań co do odczynu pH, nie toleruje tylko wyjątkowo kwaśnej gleby. Jałową i piaszczystą ziemię najlepiej wzbogacić dużą ilością próchnicy. Glebę zbyt zbitą przed sadzeniem spulchnić oraz dodać próchnicę i piasek, aby zwiększyć jej przepuszczalność. Zbyt ciężkie gleby gliniaste także wzbogacamy próchnicą. Przy sadzeniu nowych roślin warto przykryć ziemię lekką ściółką, aby dłużej utrzymać wilgoć.
NASŁONECZNIENIE - naturalnymi siedliskami bukszpanu są jasne lasy oraz ich skraje. W takich miejscach rośliny są częściowo zacienione. Dlatego bukszpan należy sadzić w miejscach, które nie są przez cały dzień wystawione na palące promienie słoneczne. Najbardziej szkodzi mu ostre zimowe słońce przy jednoczesnym przesuszeniu gleby i zimnych, dodatkowo wysuszających wiatrach. Na stanowiskach słonecznych ziemia nigdy nie powinna być sucha, nawet zimą. Dlatego, jeśli nie ma mrozu, należy bukszpany obficie podlewać.
MROZOODPORNOŚĆ - bukszpan jest dość odporny na niskie temperatury, jednak w bardzo mroźne zimy może przemarzać. Dlatego dobrze jest osłaniać rośliny np.: agrowłókniną, która jednocześnie zabezpieczy zimozielone liście przed wysuszającymi zimowymi wiatrami.

PIELĘGNACJA
- Najlepszą porą do sadzenia bukszpanu jest wiosna. Można sadzić go również jesienią, byle nie za późno, aby rośliny zdążyły się ukorzenić przed nadejściem przymrozków.
- Bukszpan najlepiej jest sadzić przy pochmurnym niebie, ponieważ wtedy rośliny mniej transpirują. Dzięki temu lepiej zniosą szok związany z przesadzaniem. Wykopujemy wtedy dół, którego średnica i głębokość jest o 1/3 większa od wymiarów bryły korzeniowej. Następnie spulchniamy wyjętą ziemię i mieszamy z kompostem ogrodniczym. Sadzimy roślinę mocno ją dociskając, a na koniec obficie podlewamy.
- W pierwszym okresie po posadzeniu należy bukszpan regularnie i obficie podlewać, aby dobrze się przyjął i szybko wytworzył nowe, drobne korzenie. Również późnej potrzebuje on wody w suche dni, zarówno w lecie, jak i w słoneczne, bezmroźne zimy.
- Aby bukszpan rozrastał się równomiernie i miał bujne ulistnienie o świeżej, zielonej barwie, należy go minimum raz do roku nawozić. Można używać zarówno nawozu mineralnego o szybkim działaniu, jak i nawozów organicznych, takich jak np.: dojrzały kompost. Nawóz nie powinien zawierać za dużo azotu, aby rośliny nie miały zbyt miękkich pędów, ponieważ wtedy są bardziej podatne na działanie szkodników i mniej odporne na mrozy.
- Rośliny w pojemnikach należy przesadzać co 2 lata. Wielkość nowego pojemnika powinna być mniej więcej taka sama jak wielkość rośliny. Zastępujemy wtedy część ziemi świeżym podłożem, wzbogaconym w nawóz o przedłużonym działaniu. Wiosną i latem nawozimy rośliny raz w tygodniu nawozem płynnym. Aby bryła korzeniowa nie wysychała, trzeba ją codziennie podlewać. Pojemnik musi mieć w dnie otwór do odprowadzania nadmiaru wody. Na dnie układamy drenaż zapobiegający wypłukiwaniu ziemi.
- Bukszpan w pojemniku może bez problemu zimować na świeżym powietrzu. Roślina musi mieć tylko odporny na mróz pojemnik, który ustawiamy w osłoniętym miejscu, np.: przy ścianie domu lub w niszy. Można też szczelnie owinąć pojemnik w folię bąbelkową, albo wstawić go do większego pojemnika i wypełnić wolną przestrzeń suchymi liśćmi lub słomą.
- Bukszpan należy do roślin, które prawie wcale nie są atakowane przez szkodniki. W rzadkich przypadkach znajdują się na nich szpeciele bukszpanowe, miodówki bukszpanowe, lub pryszczarki bukszpanowe. Zazwyczaj rośliny nie są aż tak zaatakowane, by nie wystarczyło wycięcie chorych pędów. Żywopłoty i inne regularnie strzyżone formy rzadko sprawiają problemy.
- Zanim z rzędu młodych sadzonek powstanie gęsty żywopłocik, musi upłynąć co najmniej 3-4 lata. W tym czasie należy regularnie i mocno przycinać rośliny, aby poprawić ich wzrost i rozgałęzienie. Pierwszy etap cięcia żywopłotu ma na celu uzyskanie właściwej formy roślin oraz zagęszczenie ich gałązek. W początkowych latach najlepiej przycinać bukszpan 2x do roku (w III-IV i we IX ). Za każdym razem usuwamy tylko 1-2cm przyrostu. Kiedy po kilku latach bukszpan osiągnie pożądaną wielkość, wystarczy go przycinać 1x do roku. Najlepszą porą będzie druga połowa VI. Ok.4 tygodni po strzyżeniu żywopłot pokrywa się miękką zielenią, która zasłania uszkodzone liście.

CIEKAWOSTKI/UWAGI
- Inne nazwy to bukszpan zwyczajny.
- Należy do najpopularniejszych roślin ozdobnych. Jego gęste pędy i wyjątkowo duża tolerancja na przycinanie, połączone z powolnym wzrostem sprawiają, że można z niego formować różne figury geometryczne oraz niezbyt wysokie żywopłoty.
- Bukszpan jest niezwykle długowieczną rośliną. Potrafi żyć nawet do 500 lat i osiągnąć wysokość 9m.
- W Europie uprawiany jest już od starożytności.
- Bardzo cenne jest żółte drewno bukszpanowe. Jest bardzo gęste i niezwykle twarde. Używa się go w rzeźbiarstwie, do produkcji mebli, trzonków narzędzi, instrumentów muzycznych, szachów itp. Ma ono większą gęstość niż woda, dlatego po zanurzeniu w niej tonie.
- Wszystkie części bukszpanu są trujące ponieważ zawierają alkaloidy. Ta właściwość wykorzystywana jest do produkcji leków homeopatycznych stosowanych w leczeniu reumatyzmu.
- Kwiaty bukszpanu są licznie odwiedzane przez pszczoły.

CHARAKTERYSTYKA ROŚLINY
dorasta doprzyrost roczny ok.10cm
okres kwitnięciaIV-V
okres owocowaniaVIII-IX
nasłonecznieniepółcień
mrozodpornośćdobra
przycinanietak
odczyn glebydowolna, ale nie silnie kwaśna
wilgotność glebywilgotna
rodzaj glebyprzepuszczalna, gliniasta
gęstość nasadzeń4-5 szt./m


GALERIA ZDJĘĆ

krzew Bukszpanu


kompozycja ogrodowa z Bukszpanów


krzewy Bukszpanów


krzew Bukszpanu


kompozycja z Bukszpanów


kompozycja z Bukszpanów

Inne moje krzewy:
Agrest Captivator
Agrest Hinnonmaki Rot
Aronia
Berberys Thunberga
Biała Róża Wielkokwiatowa "Chopin"
Biały migdałek krzaczasty
Budleja Fioletowa
Budleja Różowa
Budleja Żółta
Bukszpan Wieczniezielony
Dereń Biały
Dereń Rozłogowy
Dziurawiec Barwierski
Dziurawiec Hidcote
Forsycja
Forsycja Maluch
Głóg Dwuszyjkowy Paul's Scarlet
Hortensja Annabelle
Irga Pozioma
Jarzębina Morawska Moravica
Jaśminowiec Panieński Pełny
Jaśminowiec Wonny
Kalikarpa
Kalina Buldeneż
Kielichowiec Wonny
Kostrzewa Sina
Krzewuszka Cudowna Weigela Nana Variegata
Krzewuszka Weigela Bristol Ruby
Krzewuszka Weigela Nana Purpurea
Krzewuszka Weigela Styriaca
Leszczyna Czerwona (Sadzonki Szkółkowane)
Ligustr
Lilak Meyera Bez Miniaturka
Mahonia Ostrolistna
Malina jesienna
Migdałek krzaczasty różowy
Migdałek Pienny
Morwa Czarna
Niebieska Hortensja
Obiela mieszańcowa
Orzech Włoski
Owoce pigwowca
Owoce Pigwy w kształcie gruszki i jabłka (MIX)
Perukowiec Czerwony
Pęcherznica Czerwona
Pęcherznica Kalinolistna Żółta
Pięciornik Różowy
Pięciornik Żółty
Pigwa Gruszkowa Wielkoowocowa
Pigwowiec Wspaniały
Piwonia 3-letnia w doniczkach
Porzeczka "Blanka"
Porzeczka "Tisel"
Porzeczka Czarna Titania
Porzeczka Czerwona (Stara Odmiana)
Porzeczka Krwista
Porzeczkoagrest "Josta"
Róża czerwona pnąca
Róża Czerwona Wielkokwiatowa
Róża Excelsa
Róża Ondella
Róża pnąca różowa
Róża Pomarańczowa Rabatowa
Róża pomarszczona
Róża Różowa Wielkokwiatowa
Róża Rugosa
Śliwa Czerwonolistna
Tamaryszek
Tawuła Goldmound
Tawuła Grefsheim
Tawuła Japońska Goldflame
Tawuła van Houtte'a
Trzmielina Biało-Zielona
Trzmielina Łaciata
Trzmielina Żółto-Zielona
Wawrzynek Wilczełyko
Weigela Biała
Wiciokrzew Japoński
Wierzba Babilońska Crispa
Wierzba Hakuro Nishiki (forma krzaczasta)
Wierzba Hakuro Pienna
Wierzba Iwa
Wierzba Mandżurska
Wierzba Płacząca
Wierzba Purpurowa
Winogron Fredonia
Winogron Iza Zaliwska
Złotlin Japoński
Żurawina wielkoowocowa Early Black
Żylistek Strawberry Fields
Żylistek Szorstki