POCHODZENIE
Jest to podgatunek jarzębu pospolitego odkryty na Morawach na początku ubiegłego wieku.
MORFOLOGIA
POKRÓJ - drzewo osiągające ok. 6-12m wysokości. Szerokość kulistej korony może wynieść ok. 6m.
LIŚCIE - nieparzysto-pierzasto złożone. Pojedyncze listki podłużnie lancetowate. Ząbkowane tylko w części wierzchołkowej. Z wierzchu zielone, od spodu szarawe. Jesienią pięknie przebarwiają się na odcienie żółci, pomarańczy i czerwieni.
KWIATY - białe, zebrane w baldach o średnicy ok. 15cm. Kwitną w V wydzielając charakterystyczny zapach gorzkich migdałów.
OWOCE - bardzo liczne, czerwone, zebrane w zwisające baldachy. Dojrzewają do VIII do IX. Są większe i bardziej owalne od owoców jarzębu pospolitego. Nie mają też charakterystycznej dla niego goryczki, można więc jeść je na surowo. Zawierają również więcej witaminy C.
WYMAGANIA
GLEBA - nie ma szczególnych wymagań glebowych.
NASŁONECZNIENIE - od pełnego słońca do całkowitego cienia.
MROZOODPORNOŚĆ - roślina mrozoodporna.
PIELĘGNACJA
- Wymaga umiarkowanej ilości wody, dlatego należy uważać by jej nie przelać.
- Można ją hodować w formie drzewka o jednym lub kilku pniach.
- Jest bardzo łatwa w uprawie. Po posadzeniu nie trzeba stosować żadnych zabiegów pielęgnacyjnych.
CIEKAWOSTKI/UWAGI
- Jarzębina Moravica może być używana jako roślina ozdobna. Bardzo pięknie będą prezentowały się jej dekoracyjne, długo utrzymujące się owoce, gdy zrobimy z niej romantyczną alejkę. Sadzona pojedynczo dobrze sprawdzi się w ogrodach w stylu wiejskim.
- Pozostawione w zimie na drzewie owoce stanowią przysmak dla ptaków. Ściągają do ogrodu gile, jemiołuszki, kawki, gawrony i drozdy. Bardzo smakują również sarnom.
- Drewno jarzębiny znalazło zastosowanie w stolarstwie i tokarstwie. Jest elastyczne, średnio twarde, o pięknym układzie słoi. Wyrabia się z niego np.: flety, laski spacerowe i in.
- Owoce Moravici mają spore ilości witaminy C, E, P, K, PP. Zawierają również cukry, garbniki, pektyny, sole mineralne oraz 2x więcej karotenu niż marchew. Przetworami z jarzębiny możemy wspomóc nasz organizm jeśli cierpimy na schorzenia wątroby i pęcherzyka moczowego, nieżyty jelit i przewlekłe biegunki.
- Na potrzeby domowe owoce można mrozić lub suszyć. Najlepiej w tym celu rozłożyć je cienką warstwą i suszyć w temperaturze ok. 400C.
- Owoce jarzębu pospolitego zawierają trującą goryczkę, dlatego zaleca się zbierać je po przymrozkach, blanszować, albo przemrażać w lodówce. Owoce Moravici nie zawierają tej goryczki. Można je jeść bezpośrednio z drzewa. Świetnie nadają się na różnego rodzaju przetwory, takie jak soki, syropy, musy, dżemy, marmolady oraz bardzo cenione jarzębiaki. Po usmażeniu z jabłkami stanowią doskonały dodatek do mięs.
- SOK JARZĘBINOWY - 2kg dojrzałej jarzębiny umyć i rozgnieść w naczyniu. Dodać 2l wody i 1kg cukru. Całość gotować na małym ogniu, aż do całkowitego rozpuszczenia się cukru (ok. 20-30min ). Przecedzić i rozlać do butelek.
- JARZĘBIAK - do słoja wsypać 1kg jarzębiny, 0,5kg cukru oraz 0,5l spirytusu rozcieńczonego z 3 szklankami wody. Dodać posiekaną skórkę z pomarańczy. Słój zakryć i odstawić w ciepłe, ciemne miejsce na 4 tygodnie. Po tym czasie przecedzić i rozlać do butelek.
